Articles
Categories :
“นวดตอกเส้น” ภูมิปัญญาล้านนา รักษาอัมพฤกษ์ อัมพาต
การตอกเส้นเป็นการรักษาแบบพื้นบ้านล้านนามาแต่สมัยปู่ย่าตาทวด อุปกรณ์ในการตอกเส้น คือ ค้อน และลิ่ม ซึ่งทำมาจากไม้ที่ถูกฟ้าผ่า หรือแก่นไม้มะขาม เพราะมีความเชื่อว่า ทำให้พยาธิโรคาเกรงกลัว เกรงขาม

            หมออินสม สิทธิตัน หมอพื้นบ้านล้านนาและครูภูมิปัญญาไทย จังหวัดลำพูน วัย ๖๒ ปี ผู้สืบทอดภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านล้านนามาจากบรรพบุรุษ และเรียนรู้การตอกเส้นจากหมอณรงค์  อุนจะนำ หมออินสมเป็นหมอพื้นบ้านมากว่า ๓๗ ปี เป็นหมอพื้นบ้านแบบองค์รวม คือ หมอพิธีกรรมบำบัด หมอการบำบัด และหมอสมุนไพรบำบัด หมออินสมใช้การตอกเส้นรักษาโรคต่าง ๆ อาทิ โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคกระดูกทับเส้น และอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

อุปกรณ์ที่ใช้ในการรักษา
ค้อน        ทำมาจากไม้เนื้อแข็งที่ถูกฟ้าผ่า  หากเป็นไม้มะขามไม่ถูกฟ้าผ่าก็สามารถใช้ได้  เพราะโรคจะได้เกรงขาม
ลิ่ม           ทำจากไม้เนื้อแข็งที่ถูกฟ้าผ่าและไม้มะขาม  ความยาวประมาณ  6  นิ้ว  เส้นผ่าศูนย์กลาง  1  นิ้ว   ลักษณะรูปทรงกรวย
 ปลายที่วางบนผิวผู้ป่วยประมาณ  3  เซนติเมตร 
น้ำมัน      น้ำมันที่ใช้ทำมาจากหัวไพล  สะพานก๊น  เสนียดดำ  (ภาคเหนือเรียกบัวลาขาว )  ขมิ้น  ตะไคร้ ว่านหางจระเข้ 
                เสลดพังพอนทั้ง  2  ผักเสี้ยนผีดอกเหลือง  เถาวัลย์เปรียง  เถาเอ็นอ่อน 
 

 
สมุนไพรหลักมี  3  ชนิด    หัวไพล  เสนียด  สะพานก๊น 
สารที่ช่วยให้น้ำมันอยู่ได้นาน  ได้แก่  การบูร , พิมเสน , เมนทอล , น้ำมันอบเชย , น้ำมันสระแหน่ 
ลูกประคบ               มีส่วนประกอบสมุนไพร คือ  ผิวมะกรูด , ใบมะขาม , ใบส้มป่อย , มะขามใคร , ผักเสี้ยนผี , เปลือกเพกา ,  เปลือกมะรุม , ไพล , สะพานก๊น , เสนียด

ขั้นตอนการรักษาอัมพฤกษ์   อัมพาต

๑.นวดน้ำมันเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อผู้ป่วยโดยใช้ปลายนิ้วทั้ง  ๔  นิ้วสัมผัสกับผู้ป่วย  ใช้เวลานาน  ๑๐  นาที
๒.ตอกเส้นรักษาผู้ป่วย  ใช้เวลาประมาณ  ๒๐  นาที  มี  ๕  ท่า  ดังนี้

ท่าที่  ๑  นอนคว่ำหน้า           จุดสำคัญที่ตอกเส้น  คือ หลัง , เอว , สะโพก , ขาทั้ง ๒ ข้าง , ฝ่าเท้าทั้ง ๒ ข้าง 

ท่าที่  ๒  นอนตะแคงขวา  แขนเหยียดตรงชิดลำตัว  จุดสำคัญที่ตอกเส้น  คือ แขนข้างซ้าย , ขาด้านนอกข้างซ้าย , ขาด้านในข้างขวา , หลังเท้าข้างซ้าย  ตอกเส้นลักษณะวนก้นหอยที่บริเวณหัวเข่าด้านในข้างขวา  ,  ข้อศอกข้างซ้าย

ท่าที่  ๓  นอนหงาย  แบฝ่ามือทั้ง ๒ ข้าง
  • จุดสำคัญที่ตอกเส้น คือ รอยต่อต้นแขนกับหัวไหล่ทั้ง  ๒  ข้าง , หน้าอก , แขนด้านใน  ข้างขวา , ต้นขาด้านในข้างขวา /
ต้นขาด้านนอกข้างซ้าย , หน้าแข้งด้านใน / หน้าแข้งด้านนอก  ทั้ง ๒ ข้าง
  • มีการตอกเส้น  ๓  ลักษณะ  คือ
๑. ตอกเส้นแบบสลับไปมาตรงบริเวณหน้าอก
๒. ตอกเส้นแบบวนก้นหอยบริเวณหัวใจเพื่อกระตุ้นหัวใจ บริเวณหัวนมทั้ง  ๒ ข้าง , หัวเข่าทั้ง  ๒ ข้าง
๓. การตอกแบบเลื่อนลิ่มลงล่างบริเวณหน้าอกข้างซ้าย , แขนข้างขวา , ขาทั้ง  ๒ ข้าง

ท่าที่  ๔  นอนตะแคงซ้าย  แขนเหยียดตรงชิดลำตัว
จุดสำคัญที่ตอกเส้น  คือ  แขนด้านนอกข้างขวา , หลังข้างขวา , ต้นขาด้านนอกข้างขวา  หน้าแข้งด้านนอกข้างขวา , หลังเท้าข้างขวา

ท่าที่  ๕  ท่านั่งก้มหน้าเล็กน้อย
  • จุดสำคัญที่ตอกเส้น  คือ  ต้นคอ , ไหล่ทั้ง ๒ ข้าง , สะบักทั้ง ๒ ข้าง
  • มีการตอกเส้น  ๒  ลักษณะ  คือ  ตอกสลับไปมาตรงบริเวณต้นคอ , ตอกเลื่อนลิ่มลงล่างบริเวณไหล่ทั้ง ๒ ข้าง , สะบักทั้ง ๒ ข้าง
* หมายเหตุ  : การตอกเส้นจะเน้นตรงที่ผู้ป่วยมีอาการปวดและจะเลื่อนลิ่มลงเสมอ *
 
๓.หลังจากตอกลิ่มเสร็จแล้วใช้ลูกประคบสมุนไพรประคบนาน  ๑๕  นาที
 
 
ขอขอบคุณ
สำนักการแพทย์พื้นบ้านไทย


Tag Keyword : นวดตอกเส้น, อัมพฤกษ์, อัมพาต

โพสเมื่อ: 2017-01-26

ผู้เข้าชม: 1868